Jednym z najważniejszych zadań w początkowej fazie terapii jest stworzenie opartej na zaufaniu i zaangażowaniu relacji pomiędzy psychoterapeutą a klientem. W obrębie relacji zawierane są wzajemne uczucia i postawy, a także sposoby ich wyrażania. Sama relacja staje się podstawą wzajemnej pracy psychologa i klienta, polem oddziaływań i obszarem umożliwiającym proces zmiany. Dzięki tej relacji klient uczy się szacunku do siebie, poświęcania sobie czasu i uwagi, a także nabywa przekonania, że wart jest troski. Wsparcie, które klient otrzymuje od psychologa w  obrębie relacji wraz z upływem czasu zaczyna być „uwewnętrzniane” i klient uczy się je sobie dostarczać samodzielnie. Odpowiednia relacja ułatwia rozwój klienta i wspomaga proces zmiany.

Według słynnego psychoterapeuty Carla Rogersa stworzenie udanej relacji wymaga od terapeuty trzech elementów: empatycznego rozumienia, bezwarunkowej akceptacji i spójności. Dla rozwoju odpowiedniej relacji ważna jest postawa terapeuty – sposób odnoszenia się i komunikowania z pacjentem. Na kształt relacji wpływają nie tylko uczucia jakimi psycholog obdarza klienta, ale też techniki przez niego stosowane. Istotne jest aby były one akceptowalne i postrzegane przez klienta jako pomocne. Jednak proces budowy relacji dotyczy dwóch stron – udział klienta w tym procesie jest równie ważny. Łatwiej jest stworzyć wystarczająco dobrą relację z osobą, która pragnie rozwoju, wyraża gotowość do zmiany, chęć współpracy, a także podejmuje się wykonywania pracy osobistej poza gabinetem.

Odpowiednio ukształtowane przymierze oraz relacja pozwalają na pracę podczas terapii – obserwowanie i rozumienie własnej osoby przez klienta oraz zwiększanie uważności tu i teraz. Pozwala także na odkrywanie tego w jaki sposób przeszłość wpływa na teraźniejszość i dzięki temu ułatwia korygowanie jej, co niejednokrotnie jest bardzo trudne dla klienta. Do stworzonej relacji z psychologiem klient przenosi doświadczenia z wcześniejszych etapów rozwoju oraz w obrębie tej relacji powtarza pewne uczucia, postawy i zachowania z ważnymi dla siebie osobami. Nie bez znaczenia są również doświadczenia psychoterapeuty i sposób w jaki on reaguje na zachowania przeniesieniowe klienta. Nie można jednak pomijać ważności rzeczywistej relacji klienta i psychologa – prawdziwego i realistycznego postrzeganie siebie nawzajem.

Od początku terapii należy zwracać uwagę na tworzącą się relację – budować ją i wzmacniać. Stanowi ona jeden z fundamentów terapii i od niej zależy wiele procesów.

 

Bibliografia:

Gelso, C.J., Hayes, J.A. (2004). Relacja terapeutyczna. Gdańska: Wydawnictwo Psychologiczne.

Sills, C, Fish, S., Lapworth, P. (1999) Pomoc psychologiczna w ujęciu Gestalt. Warszawa: Instytut Psychologii Zdrowia.